گازوئیل به عنوان یکی از مهمترین فرآورده های استراتژیک نفتی، نقش حیاتی در چرخه حمل و نقل، نیروگاه ها و صنایع تولیدی ایران ایفا می کند. درک تفاوت های ظریف بین انواع گازوئیل موجود در بازار داخلی، نه تنها برای مدیران فنی بلکه برای خریداران عمده نیز ضروری است. این مقاله از بازرگانی پترویان، شما را با انواع، ویژگی ها و معیارهای انتخاب گازوئیل مناسب در ایران آشنا می سازد.

 

 

ویژگی ها و خواص اصلی گازوئیل استاندارد ایران

گازوئیل تولیدی پالایشگاه های ایران عمدتا از نفت خام سنگین با میزان گوگرد متغیر به دست می آید. کیفیت این سوخت مستقیما روی عملکرد موتورهای دیزلی، آلایندگی و هزینه های نگهداری تجهیزات اثر می گذارد. بر اساس استاندارد ملی ایران به شماره 4923، مهمترین ویژگی های گازوئیل شامل موارد زیر است:

• عدد ستان (Cetane Number) : حداقل ۵۰ برای گازوئیل معمولی و بالای ۵۵ برای نوع مرغوب که نشان دهنده قابلیت خود اشتعالی سوخت است.
• نقطه ابری شدن (Cloud Point) : دمایی که در آن بلورهای پارافین شروع به تشکیل می کنند. این عدد در زمستان برای مناطق سردسیر تا منفی ۱۰ درجه سانتیگراد نیز کاهش می یابد.
• میزان گوگرد (Sulfur Content) : مهمترین شاخص زیست محیطی. گازوئیل معمولی ایران تا ۵۰۰۰ پی پی ام گوگرد دارد اما گازوئیل یورو ۴ حداکثر ۵۰ پی پی ام و یورو ۵ حداکثر ۱۰ پی پی ام است.
• گرانروی (Viscosity) : در دمای ۴۰ درجه سانتیگراد، گرانروی گازوئیل ایران بین ۲ تا ۴.۵ میلی متر مربع بر ثانیه متغیر است که برای پمپاژ و اتمیزه شدن مناسب است.

 

محصول پیشنهادی (کلیک کنید) : خرید گازوئیل باکیفیت

 

مقایسه انواع گازوئیل بر اساس استانداردهای رایج در ایران

برای درک بهتر تفاوت های فنی میان انواع گازوئیل، جدول زیر بر اساس آخرین مصوبات شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران تهیه شده است:

 

 

انواع گازوئیل بر اساس فرآیند تولید در پالایشگاه های ایران

پالایشگاه های نفت ایران نظیر پالایشگاه آبادان، اصفهان و ستاره خلیج فارس، گازوئیل را از دو مسیر اصلی تولید می کنند. مسیر اول، تقطیر مستقیم نفت خام در برج تقطیر اتمسفریک است که محصولی با عدد ستان پایین تر (حدود ۴۸) و گوگرد بالا تولید می کند. مسیر دوم، کراکینگ کاتالیستی بستر سیال (FCC) یا هیدروکراکینگ است که گازوئیل با کیفیت بالاتر و گوگرد کمتر حاصل می شود.

در سال های اخیر، واحدهای نمک زدایی و هیدروتصفیه در پالایشگاه های ستاره خلیج فارس و بندرعباس، امکان تولید انبوه گازوئیل یورو ۴ و یورو ۵ را فراهم کرده اند. برای نمونه، پالایشگاه ستاره خلیج فارس روزانه بیش از ۴۰ میلیون لیتر گازوئیل با گوگرد کمتر از ۱۰ پی پی ام تولید می کند که عمدتا به مصرف خودروهای دیزلی مدرن و صادرات می رسد.

گازوئیل زمستانه و تابستانه: انطباق با اقلیم ایران

یکی از ظریف ترین تفاوت ها میان انواع گازوئیل در ایران، تفکیک بر اساس فصل است. ایران با تنوع اقلیمی بالا از شمال سردسیر تا جنوب گرمسیر، نیازمند دو نوع گازوئیل متفاوت است:

• گازوئیل تابستانه (Summer Diesel) : نقطه ابری شدن بین ۰ تا منفی ۲ درجه سانتیگراد. مناسب برای مناطق مرکزی و جنوبی کشور از اردیبهشت تا مهر ماه. گرانروی آن بالاتر است و نیروی محرکه بهتری در دمای محیط بالا فراهم می کند.
• گازوئیل زمستانه (Winter Diesel) : نقطه ابری شدن تا منفی ۱۰ درجه سانتیگراد و گاهی تا منفی ۲۰ در مناطق کوهستانی. با افزودن مواد بهبود دهنده جریان پذیری (Flow Improvers) یا اختلاط با نفت سفید (کروسین) تولید می شود.

 

گازوئیل با گوگرد پایین (یورو ۴ و ۵) و تاثیر آن بر کاهش آلایندگی

از سال ۱۳۹۶، ایران با اجرای قانون هوای پاک، تولید و توزیع گازوئیل یورو ۴ را در کلانشهرهای تهران، کرج، اصفهان و مشهد آغاز کرد. این نوع گازوئیل، دی اکسید گوگرد (SO2) خروجی از اگزوز را تا ۹۸ درصد نسبت به گازوئیل معمولی کاهش می دهد. علاوه بر آن، ذرات معلق (PM) ناشی از سوخت ناقص نیز تا ۷۰ درصد کمتر می شود.

داده های سازمان حفاظت محیط زیست نشان می دهد که در تهران، پس از جایگزینی کامل ناوگان دیزلی عمومی با گازوئیل یورو ۴ در سال ۱۳۹۸، غلظت سالانه SO2 به میزان ۴۲ درصد کاهش یافت. همچنین، خودروهای سنگین مجهز به فیلتر DPF (فیلتر ذرات دیزل) تنها در صورت استفاده از گازوئیل یورو ۵ قادر به عملکرد صحیح هستند. متاسفانه هم اکنون تنها حدود ۳۵ درصد از جایگاه های سوخت سنگین کشور به گازوئیل یورو ۴ و ۵ مجهز هستند.

 

بیشتر بخوانید:  فیلم پلی اتیلن چیست؟ (کلیک کنید.)

 

گازوئیل بیودیزل: آینده سبز سوخت ایران

اگرچه تولید انبوه بیودیزل در ایران هنوز به بلوغ صنعتی نرسیده است، اما چندین کارخانه کوچک در استان های گلستان و مازندران از روغن های گیاهی مستعمل (UCO) و چربی حیوانی برای تولید بیودیزل با خلوص B20 (شامل ۲۰ درصد بیودیزل) استفاده می کنند. ویژگی های این نوع گازوئیل عبارتند از:

• عدد ستان بالای ۶۰ : احتراق کامل تر و کاهش صدای موتور.
• روانکاری عالی : محافظت از پمپ های انژکتور با فشار بالا.
• نقطه ابری شدن بالا (حدود ۰ درجه) : مناسب فقط برای مناطق گرمسیر.

 

 

نکات عملی برای خرید عمده گازوئیل و تشخیص کیفیت

برای مدیران صنایع و حمل و نقل که نیاز به خرید عمده گازوئیل دارند، توجه به سه عامل کلیدی می تواند از زیان های مالی و فنی جلوگیری کند. اول، همواره برگه آنالیز (Certificate of Analysis) مربوط به هر محموله را از تامین کننده درخواست کنید. دوم، اطمینان حاصل کنید که نقطه ابری شدن گازوئیل با میانگین دمای منطقه در آن ماه همخوانی دارد. سوم، در صورت استفاده از مخازن ذخیره سوخت، حتما هر شش ماه یک بار نمونه برداری و آزمایشگاه برای میزان آب و رسوب انجام دهید.

برای خرید عمده گازوئیل با کیفیت و تضمینی انواع گازوئیل منطبق با استانداردهای روز ایران، می توانید به بازرگانی معتبر ما مراجعه کنید. مجموعه ما با عقد قراردادهای رسمی با پالایشگاه های منتخب، امکان تامین گازوئیل یورو ۴، یورو ۵ و حتی گازوئیل مخصوص صنایع حساس را با قیمت رقابتی و حمل ایمن برای شما فراهم می آورد. کلیه محموله ها دارای برگه آنالیز معتبر و گارانتی اصالت کالا هستند.

 

نتیجه گیری

درک تفاوت میان انواع گازوئیل در ایران از گازوئیل سنگین معمولی تا بیودیزل مدرن، یک ضرورت فنی و اقتصادی برای هر کسب و کار وابسته به سوخت دیزل است. انتخاب اشتباه نوع گازوئیل بسته به فصل، منطقه جغرافیایی و فناوری موتور، می تواند منجر به خرابی پمپ انژکتور، افزایش ده برابری آلایندگی یا پارافینی شدن سوخت در سرما شود. از سوی دیگر، استفاده بهینه از گازوئیل استاندارد (به ویژه یورو ۴ و یورو ۵) ضمن کاهش هزینه های تعمیر و نگهداری، نقشی کلیدی در تحقق اهداف قانون هوای پاک و کاهش مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا در کلانشهرهای ایران ایفا می کند.

همواره توصیه می شود پیش از خرید، با یک کارشناس فنی در خصوص نیاز دقیق تجهیزات خود مشورت کرده و از تامین کنندگان معتبر که قابلیت ارائه آنالیز رسمی محصول را دارند، خریداری نمایید. برای استعلام قیمت عمده، موجودی انبار، هماهنگی بازدید حضوری، درخواست ارسال نمونه محصول، ثبت سفارش آنلاین یا دریافت مشاوره فنی رایگان، با واحد عمده فروشی بازرگانی پترویان تماس بگیرید. کارشناسان فروش آماده پاسخگویی به سوالات شما هستند.